รายงาน: โขน...เด็กอัจฉริยะ สืบสานความเป็นไทยสู่ ’อาเซียน’

สุนทร เชี่ยวพานิช
          ดูเหมือนภายหลังจากที่ประเทศไทยได้เข้าสู่การเป็นประเทศเศรษฐกิจอาเซียนในปี 2558 แล้ว ตลาดการศึกษาในกลุ่มประเทศอาเซียนก็จะถูกเปิดออกอย่างเสรี ซึ่งคงเป็นไปตามข้อตกลงที่ได้ทำร่วมกันไว้ นั่นย่อมหมายถึงว่าทุกประเทศที่เป็นสมาชิก จะสามารถเข้านอกออกในรวมทั้งซื้อขายแลกเปลี่ยนผลิตผลต่างๆ ซึ่งกันและกันได้อย่าง ไร้พรมแดนดังนั้น หากประเทศไทยซึ่งถือเป็นประเทศผู้ก่อตั้งยังไม่อนาทรร้อนใจมากไปกว่านี้ หรือยังไม่มีการเตรียมการใดๆ ที่ชัดเจนเพื่อรองรับผลของการเปลี่ยนแปลงนี้ โดยเฉพาะจะต้องสร้างคนให้มีคุณสมบัติสอดคล้องกับกระแสของการเปลี่ยนแปลงนี้แล้ว ไม่เพียงแต่จะทำให้ประเทศเราต้องเสียโอกาสเท่านั้น แต่ยังอาจจะทำให้เราตกเป็นลูกไล่ของประเทศอื่นๆ ในกลุ่มประชาคมอาเซียนตามมาด้วย
          ฉะนั้น จึงถือเป็นเรื่องสำคัญอย่างเร่งด่วนที่ทุกภาคส่วน รวมทั้งคนไทยทุกคนจะต้องผนึกกำลังผลักดันให้ประเทศไทยสามารถฝ่าคลื่นกระแสของการเปลี่ยนแปลงที่เชี่ยวกรากนี้ไปให้สำเร็จ แม้จะเหลือระยะในการดำเนินการอีกไม่มากนัก โดยเฉพาะกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ในฐานะที่เป็นองค์กรหลักในการสร้างคน จึงควรที่จะรับเป็นเจ้าภาพหลัก พร้อมทั้งกำหนดเป็น วาระแห่งชาติอย่างเร่งด่วน ทั้งนี้ นอกจากจะทำให้เกิดความชัดเจนในทางปฏิบัติของทุกฝ่ายแล้ว ยังถือเป็นการปลุกกระแสการรวมพลังของคนในชาติเพื่อขับเคลื่อนภารกิจที่ยิ่งใหญ่นี้ให้ก้าวไปถึงฝั่ง พร้อมทั้งจะต้องเร่งจัดทำเป็นแผนพัฒนาคนทั้งในระยะสั้นและยาวให้แล้วเสร็จ 
          อย่างไรก็ตาม ในขณะที่ประเทศไทยกำลังตื่นตัวอยู่กับกระแสของการเปลี่ยนแปลงนี้โรงเรียนสามเสนวิทยาลัยที่มี นางฎาทกาญจน์ อุสตัส เป็นผู้อำนวยการ และเป็นโรงเรียนยอดนิยมขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ใจกลางเมืองหลวง เปิดสอนแบบสหศึกษา มีเด็กนักเรียนที่อยู่ในความรับผิดชอบตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวนกว่า3,500 คน นอกจากที่ผ่านมาจะมุ่งเน้นพัฒนาในด้านคุณภาพการศึกษาควบคู่กับด้านคุณธรรมจริยธรรม รวมทั้งได้จัดกิจกรรมโครงการจิตอาสาหลากหลายรูปแบบให้เด็กปฏิบัติแล้ว ยังได้เปิดห้องเรียนพิเศษขึ้นมาส่งเสริมการเรียนด้านวิชาการ อาทิ ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ MSEP(Mathmatics Science Enrichment Program) ห้องเรียนภาษาอังกฤษ EP(English Program) และห้องเรียนภาษาอังกฤษพิเศษ EIS(English For Integrated Study) เพื่อช่วยเหลือเด็กที่ไม่ค่อยมีความเข้มแข็งทางด้านเศรษฐกิจ
          รวมถึงยังได้จัดโครงการ แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมพื้นบ้านระหว่างประเทศขึ้นเพื่อต้องการที่จะอนุรักษ์ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมไทย ที่ถือเป็นมรดกอันล้ำค่าให้คงอยู่คู่กับสังคมไทยสืบไป รวมทั้งต้องการเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านที่ถือเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของไทยมาช้านาน เพื่อให้ชาวโลกได้รับรู้ถึงคุณค่าของความมีอารยธรรมที่งดงาม ที่เชื่อได้ว่าไม่มีประเทศใดในโลกเสมอเหมือน เช่น การแสดงระบำชนไก่ รำกิ่งไม้เงิน-กิ่งไม้ทอง รำกะลา รำลอยกระทง รำกลองยาว ลาวกระทบไม้ กระบี่กระบอง ฟันดาบ และอื่นๆ โดยได้รับความร่วมมือจากบุคลากรที่มีชื่อเสียงมาเป็นวิทยากรให้ความรู้ อาทิอาจารย์สมโภชน์ฉายะเกตริน และอาจารย์สุจิตต์ พันธ์สังค์
          ที่สำคัญ การแสดงชุดต่างๆ นี้ ได้เผยแพร่ให้ชาวต่างชาติได้ชมกันมาแล้วในหลายประเทศ เช่น อิตาลี ฝรั่งเศส ฮังการี ตุรกี จีนสิงคโปร์ มาเลเซีย ฯลฯ โดยเฉพาะการแสดงโขนรามเกียรติ์ ไม่ว่าจะเป็นในตอน พิเภกถูกขับ, ยกรบ และจับนาง ซึ่งปรากฏว่าได้รับความสนใจจากผู้ชมอย่างเนืองแน่นซึ่งสร้างความปลื้มปีติใจให้แก่นักแสดงทุกชีวิตที่ล้วนแต่เป็นเด็กนักเรียนจากโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย ที่สวมวิญญาณเสมือนเป็นนักแสดงอาชีพในการถ่ายทอด นาฏศิลป์ชั้นสูงนี้ไปสู่ผู้ชมได้อย่างกินใจ
          นอกจาก นางฎาทกาญจน์จะมุ่งพัฒนาคุณภาพการศึกษาในด้านวิชาการ จนส่งผลให้เด็กนักเรียนในสังกัดสามารถคว้ารางวัลทั้งในระดับประเทศ และระดับโลกมาครองเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นวิชาคณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร์ และอื่นๆ แล้ว ยังได้จัดทำโครงการ แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมพื้นบ้านระหว่างประเทศ ขึ้นเพื่อต้องการอนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมไทย ซึ่งถือเป็นมรดกอันล้ำค่าให้คงอยู่กับประเทศไทย รวมทั้งยังต้องการที่จะเผยแพร่สิ่งที่มีค่านี้ไปสู่สายตาของชาวต่างชาติ สอดรับกับเส้นทางที่ประเทศไทยกำลังก้าวไปสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนในอีกไม่ช้า โดยเฉพาะการแสดง โขนรามเกียรติ์ไม่ว่าจะเป็นตอน พิเภกถูกขับ, ยกรบหรือ จับนาง ที่ต่างได้สร้างความบันเทิงเริงใจให้แก่ผู้ชมจนถึงกับเกิดอาการทึ่งไปตามๆกัน โดยเฉพาะกับความเป็นอัจฉริยะของเด็กนักแสดง จึงถือเป็นเรื่องที่น่าชื่นชม
          จะว่าไปแล้วสาเหตุที่ทำให้การแสดงโขนทุกตอนประสบผลสำเร็จนั้น ก็เนื่องจากความร่วมแรงร่วมใจของบุคลากรทุกฝ่าย ในขณะเดียวกันหากจะมองให้ลึกๆ ว่าเด็กๆ นักแสดงจะได้รับประโยชน์อะไร ก็สามารถตอบได้ว่าสิ่งที่เด็กๆ ได้รับนั้น เป็นไปในลักษณะขององค์รวมแห่งการเรียนรู้ในหลายมิติ ทั้งในแง่มุมทางสังคมและวิชาการ อาทิ การได้แสดงออกศักยภาพของตนเอง ความผูกพันของคนในครอบครัว การอนุรักษ์ขนบ ธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมไทย เนื้อหาสาระของโขนในแต่ละตอน บทบาทของตัวละครในแต่ละตัว การทำงานร่วมกันเป็นหมู่คณะ ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ตลอดจนด้านคุณธรรมจริยธรรม เป็นต้น ที่สำคัญทุกคนต่างภาคภูมิใจ เพราะนอกจากจะได้มีโอกาสเป็นเสมือนตัวแทนของเยาวชนในการไปถ่ายทอดนาฏลีลาอันทรงคุณค่าของไทยให้แก่ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติได้ชมแล้ว ยังได้เรียนรู้ถึงประเพณีและวัฒนธรรมที่แตกต่างของประเทศอื่นๆ
          ที่เหนืออื่นใดต้องยอมรับว่าการฝึกฝนเด็กนักเรียนในระดับหัวกะทิให้เป็นนักแสดงโขนนั้น ถือเป็นเรื่องที่ไม่ใช่จะกระทำได้โดยง่ายแต่การที่เด็กนักเรียนโรงเรียนสามเสนวิทยาลัยกว่า 50 ชีวิต สามารถก้าวผ่านการเป็นนักแสดงโขนจนสามารถสร้างความประทับใจให้แก่ผู้ชมทุกคนได้นั้น
          อาจเป็นเพราะสำนึกที่ว่านี่คือการแสดง...โขน.......เด็กอัจฉริยะ ก็เป็นได้

          ที่มา: หนังสือพิมพ์มติชน