เปิดเกณฑ์เทียบโอน...’หลักสูตรอาชีวะ’’ผลการเรียนรู้-ประสบการณ์’

เปิดเกณฑ์เทียบโอน...'หลักสูตรอาชีวะ''ผลการเรียนรู้-ประสบการณ์'

          หมายเหตุ...เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ได้กำหนดแนวปฏิบัติการเทียบโอนผลการเรียนรู้ตามหลักสูตรการอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)และประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)เพื่อใช้ในสถานศึกษาในสังกัด สอศ.ทั่วประเทศ มติชนเห็นน่าสนใจ จึงนำเสนอ
          ตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)พ.ศ.2545 มาตรา 15 กำหนดให้การจัดการศึกษามี 3 รูปแบบ คือ การศึกษาในระบบการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สถานศึกษาอาจจัดการศึกษาในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง หรือทั้ง 3 รูปแบบก็ได้รวมทั้ง ให้มีการเทียบโอนผลการเรียนรู้ที่ผู้เรียนสะสมไว้ในระหว่างรูปแบบเดียวกัน หรือต่างรูปแบบได้ ไม่ว่าจะเป็นผลการเรียนจากสถานศึกษาเดียวกันหรือไม่ก็ตาม รวมทั้ง จากการเรียนรู้นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย การฝึกอาชีพหรือจากประสบการณ์การทำงาน
          โดย สอศ.ตระหนักถึงความสำคัญ จึงจัดให้มีการเทียบโอนผลการเรียนรู้ในระดับ ปวช.และ ปวส.เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียน นักศึกษานำความรู้ และประสบการณ์ มาทำการเทียบโอนเข้าสู่หน่วยกิต เป็นการยอมรับความรู้และประสบการณ์การทำงานเป็นส่วนหนึ่งของผลการเรียนตามหลักสูตร เพื่อยกเว้นการเรียนรายวิชาในสถานศึกษาที่เข้าเรียน โดยนักศึกษาต้องแจ้งความประสงค์ขอประเมินเทียบโอนความรู้และประการณ์ตามวัน เวลาที่สถานศึกษากำหนด และต้องได้รับความเห็นชอบจากอาจารย์ที่ปรึกษา หรือผู้ควบคุมการฝึกแล้วแต่กรณี ซึ่งจะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์เงื่อนไขและวิธีการที่กำหนดไว้ในหลักเกณฑ์การประเมินเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ ท้ายระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ว่าด้วยการประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรและแนวทางการเทียบโอนผลการเรียน ดังนี้
          การเทียบโอนผลการเรียนรู้ ทำได้ 2 ลักษณะ ดังนี้ ลักษณะที่ 1.การเทียบโอนผลการเรียน หมายถึง ผลการเรียนรายวิชา/กลุ่มวิชา ตามหลักสูตรจากสถานศึกษา/หน่วยงานที่จัดการศึกษาในระบบหรือนอกระบบ แบ่งเป็น การโอนผลการเรียนสำหรับนักศึกษาจากสถานศึกษา ซึ่งใช้หลักสูตรการอาชีวศึกษา ให้สถานศึกษารับโอนผลการเรียนทุกรายวิชานอกจากรายวิชาที่ได้ระดับผลการเรียนต่ำกว่า2 สถานศึกษาจะรับโอน หรือจะประเมินใหม่จนเห็นว่าได้ผลการเรียนถึงเกณฑ์มาตรฐานแล้ว จึงรับโอนรายวิชานั้นได้ และในกรณีที่นักเรียน นักศึกษาย้ายสถานศึกษา ถ้ามีผลการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำในรายวิชาใด และมีสิทธิได้รับการประเมินใหม่ตามที่กำหนดไว้ในระเบียบให้สถานศึกษาที่นักเรียน นักศึกษาเรียนอยู่ก่อนดำเนินการประเมินใหม่
          กรณีสถานศึกษาจะรับโอนผลการเรียนรายวิชาของสถาบันการศึกษาอื่น ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด คือ เป็นรายวิชา หรือกลุ่มวิชาที่มีจุดประสงค์ และเนื้อหาใกล้เคียงไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 และมีจำนวนหน่วยกิตไม่น้อยกว่าหน่วยกิตของรายวิชาที่ระบุไว้ในหลักสูตรที่ใช้ระเบียบนี้, รายวิชาที่ได้ระดับผลการเรียนต่ำกว่า 2 ให้สถานศึกษาที่จะรับโอนผลการเรียนทำการประเมินใหม่ ถ้าเห็นว่ามีผลตามเกณฑ์มาตรฐานแล้วจึงรับโอนรายวิชานั้น,รายวิชาที่ได้ระดับผลการเรียนตั้งแต่ 2 ขึ้นไปสถานศึกษาจะรับโอนผลการเรียน หรือจะทำการประเมินใหม่แล้วจึงรับโอนรายวิชานั้นก็ได้
          ทั้งนี้ เกณฑ์การเทียบโอนผลการเรียนให้หัวหน้าสถานศึกษาแต่งตั้งคณะกรรมการเทียบโอนผลการเรียนจำนวนไม่น้อยกว่า 3 คน ซึ่งอายุของผลการเรียนที่จะนำมาเทียบโอนผลการเรียนนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของคณะกรรมการเทียบโอนผลการเรียน โดยผู้ขอเทียบโอนผลการเรียนได้ จะต้องลงทะเบียนเรียนและมีเวลาเรียนในสถานศึกษาแห่งนั้นไม่น้อยกว่า 1 ภาคเรียน
          ลักษณะที่ 2 การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ หมายถึง ประสบการณ์ในงานอาชีพ หรือฝึกงานในสถานฝึกงานอาชีพ หรือทำงานในอาชีพนั้นอยู่แล้ว หรือมีความรู้ในรายวิชาตามหลักสูตรนั้นมาก่อนเข้าเรียน หรือเข้าเรียนแล้วแต่ขอไปเรียน หรือฝึกปฏิบัติในสถานฝึกงานอาชีพ โดยสาขาที่สถานศึกษาจัดให้มีการเทียบโอนความรู้ และประสบการณ์ต้องเป็นสาขาที่สถานศึกษาเปิดสอนอยู่แล้วตามปกติสำหรับนักเรียน นักศึกษาที่เรียนเต็มเวลา สาขาที่นอกเหนือจากสาขาที่เปิดสอนปกติต้องดำเนินการขออนุมัติพร้อมระบุข้อมูลความพร้อมของสถานศึกษาในการขอเปิดสอนและจัดให้เทียบโอนความรู้และประสบการณ์ในสาขาดังกล่าวมายัง สอศ.ก่อนการเปิดสอน
          ส่วนสถานที่จัดการเรียนการสอนให้จัดภายในสถานศึกษา หรือทั้งในสถานศึกษา และสถานประกอบการ แล้วแต่กรณี ทั้งนี้ การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ สามารถดำเนินการได้ทุกหมวดวิชา โดยให้เทียบโอนได้ไม่เกิน 2 ใน 3 ของจำนวนหน่วยกิต ตามโครงสร้างหลักสูตร ซึ่งรายวิชา/กลุ่มวิชาที่อนุญาตให้ประเมินเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ ต้องมีจำนวนชั่วโมงปฏิบัติและหรือฝึกอบรมไม่น้อยกว่าจำนวนชั่วโมงของรายวิชาที่กำหนดไว้ในหลักสูตร และมีสมรรถนะ หรือเนื้อหาที่สอดคล้องกับรายวิชา/กลุ่มวิชา ไม่น้อยกว่าร้อยละ 60
          สำหรับวิธีการประเมินเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ ให้ดำเนินการเป็นขั้นตอนคือ การประเมินเบื้องต้น เป็นการตรวจสอบหลักฐาน และการสัมภาษณ์เพื่อให้แน่ใจว่าบุคคลที่มาขอเทียบโอนความรู้และประสบการณ์มีความรู้ในรายวิชา/กลุ่มวิชานั้น โดยมีคณะกรรมการประเมินเบื้องต้นไม่น้อยกว่า3 คน การประเมินความรู้และประสบการณ์ใช้วิธีการ และเครื่องมือประเมินที่หลากหลายโดยคณะกรรมการประเมินความรู้และประสบการณ์ ซึ่งคณะกรรมการประเมินความรู้และประสบการณ์ควรดำเนินการให้สอดคล้องกับการเรียนการฝึกของรายวิชาดังกล่าว หากรายวิชานั้นมีเฉพาะภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติควบคู่กันไป บางส่วนอาจประเมินเช่นเดียวกับการประเมินผลการเรียนรายวิชาในสถานศึกษาโดยอนุโลม
          ทั้งนี้ การขอประเมินเทียบโอนความรู้และประสบการณ์จะกระทำในภาคเรียนเดียวกันหมด หรือจะขอประเมินในแต่ละภาคเรียนจนหมด หรือครบตามจำนวนหน่วยกิตที่กำหนดไว้หรือจะขอประเมินเป็นบางรายวิชาเท่านั้นก็ได้และการประเมินเทียบโอนดังกล่าว ให้เป็นไปตามความสมัครใจของนักเรียน นักศึกษาแต่ละราย อีกทั้ง นักเรียน นักศึกษาที่ขอเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ ต้องลงทะเบียนเรียนรายวิชาในสถานศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 ของจำนวนหน่วยกิตตามโครงสร้างหลักสูตร

          ที่มา: หนังสือพิมพ์มติชน